Александар Паланчанин*

ШАХОВСКИ МАЙСТОР З БАЙБЕРНЇ

(Осемдзешат роки шахисти Миколи Кучмаша)

Тайни шаху, прастарим бависку по походзеню зоз Индиї, до конца ище вше нїхто нє спознал. Насампредз, прето же то бависко, односно спорт хтори ма безконєчне число вариянтох и можлївосцох.

Микола Кучмаш єден з тих хтори на шаховских чарно-билих польох дзепоєдни тайни дотхнул и одкрил. Прето, кед слово о шаху медзи Руснацами, Микола Кучмаш початок и конєц.

Микола Кучмаш народзени 25. юлия 1936. року у Коцуре. По законченю седемрочней школи у родзеним месце, теди наволаней проґимназиї, закончел Стредню ветеринарску школу у Шабцу (1954) и Висшу педаґоґийну школу на Цетиню (ґрупа ґеоґрафия­история).

По краткей роботи у Месней заєднїци (1955) и Основней школи (1957/58), пол рока робел у Землєдїлскей задруґи у Коцуре. Од 1959. до 1968. року роби як наставнїк, а од 1968. до 1971. року як заменїк директора у Основней школи „Братство-єдинство” у Коцуре. Познєйше преходзи до Нового Саду, дзе од 1971. до 1993. року, кед одходзи до пензиї, роби як референт предаваня и предплати у НВРО „Руске слово”.

Шах почал бавиц пейдзешатих рокох прешлого вику. Точнєйше, кед мал 13–14 роки. Орґанизовано як член коцурского Клуба „Омладинєц” 1952. року. Перши партиї одбавел у байбернї свойого брата. Два партиї окреме памета – першу, хтору достал за 10 минути, и найдлугшу, хтора тирвала вецей як 9 годзини.

Чи зоз своїм ентузиязмом и любову ґу шаху, чи пре даяки други особни прикмети, у Коцуре и других наших местох прицагнул вельо валалчанох же би бавели шах. Микола Кучмаш, теди бул наставнїк у основней школи у Коцуре. Кед на початку пейдзешатих рокох оформел шаховски клуб, було отримане и перше Куп змаганє. Бул таки способни и так знал пренєсц свою страсц ґу шаху же пошвидко, од снованя клубу, скоро шицки у валалє бавели шах. На тим першим Куп змаганю лєм зоз Коцура участвовали 150 шахисти.

За 58 роки бавеня, од 1952. року одбавел 2 520 партиї у стандардним, швидкоцаюцим и дописним шаху.

Найвецей бавел за Войводину (388) и Омладинєц (215). Попри тим, наступал и за новосадски клуби – Партизан, ШК „Руске слово”, Бубамара и ҐРАС, та и за керестурски Русин. Вкупно за клуби одбавел 725 партиї у стандардним шаху. Призначел вельо замерковани успихи.

Найлєпши резултати мал на Роботнїцким першенстве Нового Саду 1976. и 1977. року, кед завжал треци места. Дакус пред тим, 1961. року на турнире другокатеґорнїкох у Вайскей завжал 3-4. место; на 53. полуфиналу Нового Саду 1981. року виборел право бавиц у финалу Нового Саду, зоз чим и престал бавиц шах. За тельо роки бавеня здобул рейтинґ Майсторского кандидата.

У иножемстве на медзинародних турнирох наступал на 25 турнирох, найвецей у бувшей Чехословацкей, Польскей, Болгарскей и Румуниї.

Од значнєйших змаганьох, дзе бул судия, Микола видвоєл турнири на трох Олимпиядох. У Дубаию 1986. и 1990. року, и у Новим Садзе и Єревану 1996. року.

Бул судия и на числених европских першенствох за кадетки и омладинки.

Без сумнїву, найвекшу заслугу же шах медзи Руснацами бул популарни, ма Микола Кучмаш. Клуб „Омладинєц” у Коцуре без прерви активни вецей як пол столїтия у шаховских лиґашских змаганьох. Зоз Клуба вишли вельо добри шахисти з рейтинґом майсторских кандидатох як цо: Микола Москаль, Микола Кучмаш, Владимир Надь, Стеван Мандич, Владимир Лазор, Янко Уйфалуши и Ґабор Фейса.

Прешлого року преславел 80 роки живота и 60 роки длугей и успишней шаховскей кариєри.

*Александар Паланчани, новинар

Календар висткох
юлий 2024
M T W T F S S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
Найновше
новембер 30, 2023
новембер 30, 2023
новембер 30, 2023
новембер 30, 2023
новембер 29, 2023
Нащивце